上座部佛教 · 小部

巴利《小部》· 小义释

Cūḷaniddesa · Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500

完整原文 · 原生段落SuttaCentral KN/CND

完整巴利原文 · 稳定分页　当前仅加载第 51 阅读页；保留 Bilara 原生段落标识，每页最多 120 段。

21.8

Evaṁ bhagavā abhisaṅkhāravasena catasso viññāṇaṭṭhitiyo jānāti.

22.1

Kathaṁ bhagavā paṭisandhivasena satta viññāṇaṭṭhitiyo jānāti?

22.2

Vuttañhetaṁ bhagavatā—

22.3

“santi, bhikkhave, sattā nānattakāyā nānattasaññino—

22.4

seyyathāpi manussā ekacce ca devā ekacce ca vinipātikā.

22.5

Ayaṁ paṭhamā viññāṇaṭṭhiti.

23.1

Santi, bhikkhave, sattā nānattakāyā ekattasaññino, seyyathāpi devā brahmakāyikā paṭhamābhinibbattā.

23.2

Ayaṁ dutiyā viññāṇaṭṭhiti.

24.1

Santi, bhikkhave, sattā ekattakāyā nānattasaññino, seyyathāpi devā ābhassarā.

24.2

Ayaṁ tatiyā viññāṇaṭṭhiti.

25.1

Santi, bhikkhave, sattā ekattakāyā ekattasaññino, seyyathāpi devā subhakiṇhā.

25.2

Ayaṁ catutthī viññāṇaṭṭhiti.

26.1

Santi, bhikkhave, sattā sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā, ananto ākāsoti ākāsānañcāyatanūpagā.

26.2

Ayaṁ pañcamī viññāṇaṭṭhiti.

27.1

Santi, bhikkhave, sattā sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma, anantaṁ viññāṇanti viññāṇañcāyatanūpagā.

27.2

Ayaṁ chaṭṭhī viññāṇaṭṭhiti.

28.1

Santi, bhikkhave, sattā sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma, natthi kiñcīti ākiñcaññāyatanūpagā.

28.2

Ayaṁ sattamī viññāṇaṭṭhiti”.

28.3

Evaṁ bhagavā paṭisandhivasena satta viññāṇaṭṭhitiyo jānātīti—

28.4

viññāṇaṭṭhitiyo sabbā.

29.1

<b>Posālāti bhagavā</b>ti.

29.2

<b>Posālā</b>ti bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ nāmena ālapati.

29.3

<b>Bhagavā</b>ti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti—

29.4

posālāti bhagavā.

30.1

<b>Abhijānaṁ tathāgato</b>ti.

30.2

<b>Abhijānan</b>ti abhijānanto vijānanto paṭivijānanto paṭivijjhanto tathāgato.

30.3

Vuttañhetaṁ bhagavatā—

30.4

“atītañcepi kho, cunda, hoti abhūtaṁ atacchaṁ anatthasañhitaṁ, na taṁ tathāgato byākaroti.

30.5

Atītañcepi, cunda, hoti bhūtaṁ tacchaṁ anatthasañhitaṁ, tampi tathāgato na byākaroti.

30.6

Atītañcepi kho, cunda, hoti bhūtaṁ tacchaṁ atthasañhitaṁ, tatra kālaññū tathāgato hoti tasseva pañhassa veyyākaraṇāya.

30.7

Anāgatañcepi, cunda, hoti …pe…

30.8

paccuppannañcepi, cunda, hoti abhūtaṁ atacchaṁ anatthasañhitaṁ, na taṁ tathāgato byākaroti.

30.9

Paccuppannañcepi, cunda, hoti bhūtaṁ tacchaṁ anatthasañhitaṁ, tampi tathāgato na byākaroti.

30.10

Paccuppannañcepi, cunda, hoti bhūtaṁ tacchaṁ atthasañhitaṁ, tatra kālaññū tathāgato hoti tassa pañhassa veyyākaraṇāya.

30.11

Iti kho, cunda, atītānāgatapaccuppannesu dhammesu tathāgato kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī.

30.12

Tasmā ‘tathāgato’ti vuccati.

31.1

Yaṁ kho, cunda, sadevakassa lokassa samārakassa sabrahmakassa sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya diṭṭhaṁ sutaṁ mutaṁ viññātaṁ pattaṁ pariyesitaṁ anuvicaritaṁ manasā, sabbaṁ taṁ tathāgatena abhisambuddhaṁ.

31.2

Tasmā ‘tathāgato’ti vuccati.

31.3

Yañca, cunda, rattiṁ tathāgato anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambujjhati, yañca rattiṁ anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyati, yaṁ etasmiṁ antare bhāsati lapati niddisati sabbaṁ taṁ tatheva hoti no aññathā.

31.4

Tasmā ‘tathāgato’ti vuccati.

31.5

Yathāvādī, cunda, tathāgato tathākārī;

31.6

yathākārī tathāvādī.

31.7

Iti yathāvādī tathākārī, yathākārī tathāvādī.

31.8

Tasmā ‘tathāgato’ti vuccati.

31.9

Sadevake, cunda, loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya tathāgato abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavattī.

31.10

Tasmā tathāgatoti vuccatī”ti—

31.11

abhijānaṁ tathāgato.

32.1

<b>Tiṭṭhantamenaṁ jānātī</b>ti bhagavā idhatthaññeva jānāti kammābhisaṅkhāravasena—

32.2

“ayaṁ puggalo kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjissatī”ti.

32.3

Bhagavā idhatthaññeva jānāti kammābhisaṅkhāravasena—

32.4

“ayaṁ puggalo kāyassa bhedā paraṁ maraṇā tiracchānayoniṁ upapajjissatī”ti.

32.5

Bhagavā idhatthaññeva jānāti kammābhisaṅkhāravasena—

32.6

“ayaṁ puggalo kāyassa bhedā paraṁ maraṇā pettivisayaṁ upapajjissatī”ti.

32.7

Bhagavā idhatthaññeva jānāti kammābhisaṅkhāravasena—

32.8

“ayaṁ puggalo kāyassa bhedā paraṁ maraṇā manussesu uppajjissatī”ti.

32.9

Bhagavā idhatthaññeva jānāti kammābhisaṅkhāravasena—

32.10

“ayaṁ puggalo suppaṭipanno kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjissatī”ti.

33.1

Vuttañhetaṁ bhagavatā—

33.2

“idha panāhaṁ, sāriputta, ekaccaṁ puggalaṁ evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi—

33.3

‘tathāyaṁ puggalo paṭipanno, tathā ca iriyati, tañca maggaṁ samārūḷho, yathā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjissatī’ti.

34.1

Idha panāhaṁ, sāriputta, ekaccaṁ puggalaṁ evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi—

34.2

‘tathāyaṁ puggalo paṭipanno tathā ca iriyati tañca maggaṁ samārūḷho, yathā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā tiracchānayoniṁ upapajjissatī’ti.

35.1

Idha panāhaṁ, sāriputta, ekaccaṁ puggalaṁ evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi—

35.2

‘tathāyaṁ puggalo paṭipanno tathā ca iriyati tañca maggaṁ samārūḷho, yathā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā pettivisayaṁ upapajjissatī’ti.

36.1

Idha panāhaṁ, sāriputta, ekaccaṁ puggalaṁ evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi—

36.2

‘tathāyaṁ puggalo paṭipanno tathā ca iriyati tañca maggaṁ samārūḷho, yathā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā manussesu uppajjissatī’ti.

37.1

Idha panāhaṁ, sāriputta, ekaccaṁ puggalaṁ evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi—

37.2

‘tathāyaṁ puggalo paṭipanno tathā ca iriyati tañca maggaṁ samārūḷho, yathā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjissatī’ti.

38.1

Idha panāhaṁ, sāriputta, ekaccaṁ puggalaṁ evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi—

38.2

‘tathāyaṁ puggalo paṭipanno tathā ca iriyati tañca maggaṁ samārūḷho, yathā āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’”ti—

38.3

tiṭṭhantamenaṁ jānāti.

39.1

<b>Dhimuttaṁ tapparāyaṇan</b>ti.

39.2

<b>Dhimuttan</b>ti ākiñcaññāyatanaṁ.

39.3

Dhimuttanti vimokkhena dhimuttaṁ tatrādhimuttaṁ tadadhimuttaṁ tadādhipateyyaṁ.

39.4

Atha vā bhagavā jānāti—

39.5

“ayaṁ puggalo rūpādhimutto saddādhimutto gandhādhimutto rasādhimutto phoṭṭhabbādhimutto kulādhimutto gaṇādhimutto āvāsādhimutto lābhādhimutto yasādhimutto pasaṁsādhimutto sukhādhimutto cīvarādhimutto piṇḍapātādhimutto senāsanādhimutto gilānapaccayabhesajjaparikkhārādhimutto suttantādhimutto vinayādhimutto abhidhammādhimutto āraññakaṅgādhimutto piṇḍapātikaṅgādhimutto paṁsukūlikaṅgādhimutto tecīvarikaṅgādhimutto sapadānacārikaṅgādhimutto khalupacchābhattikaṅgādhimutto nesajjikaṅgādhimutto yathāsanthatikaṅgādhimutto paṭhamajjhānādhimutto dutiyajjhānādhimutto tatiyajjhānādhimutto catutthajjhānādhimutto ākāsānañcāyatanasamāpattādhimutto viññāṇañcāyatanasamāpattādhimutto ākiñcaññāyatanasamāpattādhimutto nevasaññānāsaññāyatanasamāpattādhimutto”ti dhimuttaṁ.

40.1

<b>Tapparāyaṇan</b>ti ākiñcaññāyatanamayaṁ tapparāyaṇaṁ kammaparāyaṇaṁ vipākaparāyaṇaṁ kammagarukaṁ paṭisandhigarukaṁ.

40.2

Atha vā bhagavā jānāti—

40.3

“ayaṁ puggalo rūpaparāyaṇo …pe…

40.4

nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiparāyaṇo”ti—

40.5

dhimuttaṁ tapparāyaṇaṁ.

40.6

Tenāha bhagavā—

41.1

“Viññāṇaṭṭhitiyo sabbā,

41.2

(posālāti bhagavā)

41.3

Abhijānaṁ tathāgato;

41.4

Tiṭṭhantamenaṁ jānāti,

41.5

Dhimuttaṁ tapparāyaṇan”ti.

42.1

<b>Ākiñcaññasambhavaṁ ñatvā,</b>

42.2

<b>Nandisaṁyojanaṁ iti;</b>

42.3

<b>Evametaṁ abhiññāya,</b>

42.4

<b>Tato tattha vipassati;</b>

42.5

<b>Etaṁ ñāṇaṁ tathaṁ tassa,</b>

42.6

<b>Brāhmaṇassa vusīmato. </b>

43.1

<b>Ākiñcaññasambhavaṁ ñatvā</b>ti ākiñcaññasambhavoti vuccati ākiñcaññāyatanasaṁvattaniko kammābhisaṅkhāro.

43.2

Ākiñcaññāyatanasaṁvattanikaṁ kammābhisaṅkhāraṁ ākiñcaññasambhavoti ñatvā, laggananti ñatvā, bandhananti ñatvā, palibodhoti ñatvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvāti—

43.3

ākiñcaññasambhavaṁ ñatvā.

44.1

<b>Nandisaṁyojanaṁ itī</b>ti <b>nandisaṁyojanaṁ</b> vuccati arūparāgo.

44.2

Arūparāgena taṁ kammaṁ laggaṁ laggitaṁ palibuddhaṁ arūparāgaṁ nandisaṁyojananti ñatvā, laggananti ñatvā, bandhananti ñatvā, palibodhoti ñatvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā.

44.3

<b>Itī</b>ti padasandhi padasaṁsaggo padapāripūrī akkharasamavāyo byañjanasiliṭṭhatā padānupubbatāpetaṁ itīti—

44.4

nandisaṁyojanaṁ iti.

45.1

<b>Evametaṁ abhiññāyā</b>ti evaṁ etaṁ abhiññāya jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvāti—

45.2

evametaṁ abhiññāya.

46.1

<b>Tato tattha vipassatī</b>ti.

46.2

<b>Tatthā</b>ti ākiñcaññāyatanaṁ samāpajjitvā tato vuṭṭhahitvā tattha jāte cittacetasike dhamme aniccato vipassati, dukkhato vipassati, rogato …pe…

46.3

nissaraṇato vipassati dakkhati oloketi nijjhāyati upaparikkhatīti—

46.4

tato tattha vipassati.

47.1

<b>Etaṁ ñāṇaṁ tathaṁ tassā</b>ti etaṁ ñāṇaṁ tacchaṁ bhūtaṁ yāthāvaṁ aviparītaṁ tassāti—

47.2

etaṁ ñāṇaṁ tathaṁ tassa.

48.1

<b>Brāhmaṇassa vusīmato</b>ti.

48.2

<b>Brāhmaṇo</b>ti sattannaṁ dhammānaṁ bāhitattā brāhmaṇo …pe… asito tādi pavuccate sa brahmāti.

48.3

<b>Brāhmaṇassa vusīmato</b>ti puthujjanakalyāṇaṁ upādāya satta sekkhā appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya vasanti saṁvasanti āvasanti parivasanti;

48.4

arahā vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto,

48.5

so vutthavāso ciṇṇacaraṇo …pe… jātimaraṇasaṁsāro;

48.6

natthi tassa punabbhavoti—

48.7

brāhmaṇassa vusīmato.

48.8

Tenāha bhagavā—

49.1

“Ākiñcaññasambhavaṁ ñatvā,

49.2

nandisaṁyojanaṁ iti;

49.3

Evametaṁ abhiññāya,

49.4

tato tattha vipassati;