巴利《小部》· 小义释

bahiddhā samudayavayadhammānupassī vedanāsu vedanānupassī viharanto …pe…

ajjhattabahiddhā samudayadhammānupassī vedanāsu vedanānupassī viharanto …pe…

ajjhattabahiddhā vayadhammānupassī vedanāsu vedanānupassī viharanto …pe…

ajjhattabahiddhā samudayavayadhammānupassī vedanāsu vedanānupassī viharanto vedanaṁ nābhinandati nābhivadati na ajjhoseti, abhinandanaṁ abhivadanaṁ ajjhosānaṁ gāhaṁ parāmāsaṁ abhinivesaṁ pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti.

Imehi dvādasahi ākārehi vedanāsu vedanānupassī viharanto …pe…

anabhāvaṁ gameti.

Atha vā vedanaṁ aniccato passanto vedanaṁ nābhinandati nābhivadati na ajjhoseti, abhinandanaṁ abhivadanaṁ ajjhosānaṁ gāhaṁ parāmāsaṁ abhinivesaṁ pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti.

Vedanaṁ dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato …pe…

nissaraṇato passanto vedanaṁ nābhinandati nābhivadati na ajjhoseti, abhinandanaṁ abhivadanaṁ ajjhosānaṁ gāhaṁ parāmāsaṁ abhinivesaṁ pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti.

Imehi cattālīsāya ākārehi vedanāsu vedanānupassī viharanto vedanaṁ nābhinandati nābhivadati na ajjhoseti, abhinandanaṁ abhivadanaṁ ajjhosānaṁ gāhaṁ parāmāsaṁ abhinivesaṁ pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gametīti—

ajjhattañca bahiddhā ca vedanaṁ nābhinandato.

<b>Evaṁ satassa carato</b>ti evaṁ satassa sampajānassa carato viharato iriyato vattayato pālayato yapayato yāpayatoti—

evaṁ satassa carato.

<b>Viññāṇaṁ uparujjhatī</b>ti puññābhisaṅkhārasahagataṁ viññāṇaṁ apuññābhisaṅkhārasahagataṁ viññāṇaṁ āneñjābhisaṅkhārasahagataṁ viññāṇaṁ nirujjhati vūpasammati atthaṁ gacchati paṭippassambhatīti—

viññāṇaṁ uparujjhati.

Tenāha bhagavā—

“Ajjhattañca bahiddhā ca,

vedanaṁ nābhinandato;

Evaṁ satassa carato,

viññāṇaṁ uparujjhatī”ti.

Saha gāthāpariyosānā …pe…

satthā me, bhante bhagavā, sāvakohamasmīti.

Udayamāṇavapucchāniddeso terasamo.