巴利《小部》· 小义释

nekkhammaṁ daṭṭhu khemato.

<b>Uggahitaṁ nirattaṁ vā</b>ti.

<b>Uggahitan</b>ti taṇhāvasena diṭṭhivasena gahitaṁ parāmaṭṭhaṁ abhiniviṭṭhaṁ ajjhositaṁ adhimuttaṁ.

<b>Nirattaṁ vā</b>ti nirattaṁ vā muñcitabbaṁ vijahitabbaṁ vinoditabbaṁ byantīkātabbaṁ anabhāvaṁ gametabbanti—

uggahitaṁ nirattaṁ vā.

<b>Mā te vijjittha kiñcanan</b>ti rāgakiñcanaṁ dosakiñcanaṁ mohakiñcanaṁ mānakiñcanaṁ diṭṭhikiñcanaṁ kilesakiñcanaṁ duccaritakiñcanaṁ.

Idaṁ kiñcanaṁ tuyhaṁ mā vijjittha mā pavijjittha mā saṁvijjittha pajaha vinodehi byantīkarohi anabhāvaṁ gamehīti—

mā te vijjittha kiñcanaṁ.

Tenāha bhagavā—

“Kāmesu vinaya gedhaṁ,

(jatukaṇṇīti bhagavā)

Nekkhammaṁ daṭṭhu khemato;

Uggahitaṁ nirattaṁ vā,

Mā te vijjittha kiñcanan”ti.

<b>Yaṁ pubbe taṁ visosehi,</b>

<b>pacchā te māhu kiñcanaṁ;</b>

<b>Majjhe ce no gahessasi,</b>

<b>upasanto carissasi. </b>

<b>Yaṁ pubbe taṁ visosehī</b>ti atīte saṅkhāre ārabbha ye kilesā uppajjeyyuṁ te kilese sosehi visosehi sukkhāpehi visukkhāpehi abījaṁ karohi pajaha vinodehi byantīkarohi anabhāvaṁ gamehīti—

evampi yaṁ pubbe taṁ visosehi.

Atha vā ye atītā kammābhisaṅkhārā avipakkavipākā te kammābhisaṅkhāre sosehi visosehi sukkhāpehi visukkhāpehi abījaṁ karohi pajaha vinodehi byantīkarohi anabhāvaṁ gamehīti—

evampi yaṁ pubbe taṁ visosehi.

<b>Pacchā te māhu kiñcanan</b>ti pacchā vuccati anāgate saṅkhāre ārabbha rāgakiñcanaṁ dosakiñcanaṁ mohakiñcanaṁ mānakiñcanaṁ diṭṭhikiñcanaṁ kilesakiñcanaṁ duccaritakiñcanaṁ.

Idaṁ kiñcanaṁ tuyhaṁ mā ahu mā ahosi mā janesi mā sañjanesi mābhinibbattesi pajaha vinodehi byantīkarohi anabhāvaṁ gamehīti—

pacchā te māhu kiñcanaṁ.

<b>Majjhe ce no gahessasī</b>ti majjhe vuccati paccuppannaṁ rūpaṁ vedanā saññā saṅkhārā viññāṇaṁ.

Paccuppanne saṅkhāre taṇhāvasena diṭṭhivasena na gahessasi na gaṇhissasi na parāmasissasi na nandissasi nābhinandissasi na ajjhosissasi.

Abhinandanaṁ abhivadanaṁ ajjhosānaṁ gāhaṁ parāmāsaṁ abhinivesaṁ pajahissasi vinodessasi byantīkarissasi anabhāvaṁ gamessasīti—

majjhe ce no gahessasi.

<b>Upasanto carissasī</b>ti rāgassa upasamitattā upasanto carissasi, dosassa …pe…

sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ santattā samitattā upasamitattā vūpasamitattā nijjhātattā nibbutattā vigatattā paṭippassaddhattā santo upasanto vūpasanto nibbuto paṭippassaddho carissasi viharissasi iriyissasi vattissasi pālessasi yapessasi yāpessasīti—

upasanto carissasi.

Tenāha bhagavā—

“Yaṁ pubbe taṁ visosehi,

pacchā te māhu kiñcanaṁ;

Majjhe ce no gahessasi,

upasanto carissasī”ti.

<b>Sabbaso nāmarūpasmiṁ,</b>

<b>vītagedhassa brāhmaṇa;</b>

<b>Āsavāssa na vijjanti,</b>

<b>yehi maccuvasaṁ vaje. </b>

<b>Sabbaso nāmarūpasmiṁ vītagedhassa brāhmaṇā</b>ti.

<b>Sabbaso</b>ti sabbena sabbaṁ sabbathā sabbaṁ asesaṁ nissesaṁ pariyādiyanavacanametaṁ sabbasoti.

<b>Nāman</b>ti cattāro arūpino khandhā.

<b>Rūpan</b>ti cattāro ca mahābhūtā catunnañca mahābhūtānaṁ upādāya rūpaṁ.

<b>Gedho</b> vuccati taṇhā.

Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.

<b>Sabbaso nāmarūpasmiṁ vītagedhassa brāhmaṇā</b>ti sabbaso nāmarūpasmiṁ vītagedhassa vigatagedhassa cattagedhassa vantagedhassa muttagedhassa pahīnagedhassa paṭinissaṭṭhagedhassa vītarāgassa vigatarāgassa cattarāgassa vantarāgassa muttarāgassa pahīnarāgassa paṭinissaṭṭharāgassāti—

sabbaso nāmarūpasmiṁ vītagedhassa brāhmaṇa.

<b>Āsavāssa na vijjantī</b>ti.

<b>Āsavā</b>ti cattāro āsavā—

kāmāsavo, bhavāsavo, diṭṭhāsavo, avijjāsavo.

<b>Assā</b>ti arahato khīṇāsavassa.

<b>Na vijjantī</b>ti ime āsavā tassa natthi na santi na saṁvijjanti nupalabbhanti pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭippassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti—

āsavāssa na vijjanti.

<b>Yehi maccuvasaṁ vaje</b>ti yehi āsavehi maccuno vā vasaṁ gaccheyya, maraṇassa vā vasaṁ gaccheyya, mārapakkhassa vā vasaṁ gaccheyya;

te āsavā tassa natthi na santi na saṁvijjanti nupalabbhanti pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭippassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti—

yehi maccuvasaṁ vaje.

Tenāha bhagavā—

“Sabbaso nāmarūpasmiṁ,

vītagedhassa brāhmaṇa;

Āsavāssa na vijjanti,

yehi maccuvasaṁ vaje”ti.

Saha gāthāpariyosānā …pe…

satthā me bhante bhagavā, sāvakohamasmīti.

Jatukaṇṇimāṇavapucchāniddeso ekādasamo.