巴利《小部》· 小义释

tathāgato tena samantacakkhūti—

taṁ me viyācikkha samantacakkhu.

Tenāha so brāhmaṇo—

“Nirāsaso so uda āsasāno,

Paññāṇavā so uda paññakappī;

Muniṁ ahaṁ sakka yathā vijaññaṁ,

Taṁ me viyācikkha samantacakkhū”ti.

<b>Nirāsaso so na ca āsasāno,</b>

<b>Paññāṇavā so na ca paññakappī;</b>

<b>Evampi todeyya muniṁ vijāna,</b>

<b>Akiñcanaṁ kāmabhave asattaṁ. </b>

<b>Nirāsaso so na ca āsasāno</b>ti nittaṇho so.

Na so sataṇho rūpe nāsīsati.

Sadde …pe…

gandhe …

diṭṭhasutamutaviññātabbe dhamme nāsīsati na icchati na sādiyati na pattheti na piheti nābhijappatīti—

nirāsaso so na ca āsasāno.

<b>Paññāṇavā so na ca paññakappī</b>ti.

<b>Paññāṇavā</b>ti paṇḍito paññavā buddhimā ñāṇī vibhāvī medhāvī.

<b>Na ca paññakappī</b>ti aṭṭhasamāpattiñāṇena vā pañcābhiññāñāṇena vā micchāñāṇena vā taṇhākappaṁ vā na kappeti diṭṭhikappaṁ vā na kappeti na janeti na sañjaneti na nibbatteti nābhinibbattetīti—

paññāṇavā so na ca paññakappī.

<b>Evampi todeyya muniṁ vijānā</b>ti.

<b>Munī</b>ti monaṁ vuccati ñāṇaṁ …pe… saṅgajālamaticca so muni.

<b>Evampi todeyya muniṁ vijānā</b>ti todeyya, evaṁ muniṁ jāna paṭijāna paṭivijāna paṭivijjhāti—

evampi todeyya muniṁ vijāna.

<b>Akiñcanaṁ kāmabhave asattan</b>ti.

<b>Akiñcanan</b>ti rāgakiñcanaṁ dosakiñcanaṁ mohakiñcanaṁ mānakiñcanaṁ diṭṭhikiñcanaṁ kilesakiñcanaṁ duccaritakiñcanaṁ.

Yassetāni kiñcanāni pahīnāni samucchinnāni vūpasantāni paṭippassaddhāni abhabbuppattikāni ñāṇagginā daḍḍhāni, so vuccati akiñcano.

<b>Kāmā</b>ti uddānato dve kāmā—

vatthukāmā ca kilesakāmā ca …pe…

ime vuccanti vatthukāmā …pe…

ime vuccanti kilesakāmā.

<b>Bhavā</b>ti dve bhavā—

kammabhavo ca paṭisandhiko ca punabbhavo …pe…

ayaṁ paṭisandhiko punabbhavo.

<b>Akiñcanaṁ kāmabhave asattan</b>ti akiñcanaṁ puggalaṁ kāme ca bhave ca asattaṁ alaggaṁ alaggitaṁ apalibuddhaṁ nikkhantaṁ nissaṭaṁ vippamuttaṁ visaññuttaṁ vimariyādikatena cetasā viharantanti—

akiñcanaṁ kāmabhave asattaṁ.

Tenāha bhagavā—

“Nirāsaso so na ca āsasāno,

Paññāṇavā so na ca paññakappī;

Evampi todeyya muniṁ vijāna,

Akiñcanaṁ kāmabhave asattan”ti.

Saha gāthāpariyosānā …pe…

satthā me bhante bhagavā, sāvakohamasmīti.

Todeyyamāṇavapucchāniddeso navamo.