Mahāniddesa · MND9 · 9. Māgaṇḍiyasuttaniddesa

‘na tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāsi, ahaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāmi, kiṁ tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānissasi, micchāpaṭipanno tvamasi, ahamasmi sammāpaṭipanno, sahitaṁ me, asahitaṁ te, pure vacanīyaṁ pacchā avaca, pacchā vacanīyaṁ pure avaca, adhiciṇṇaṁ te viparāvattaṁ, āropito te vādo, niggahito tvamasi, cara vādappamokkhāya, nibbeṭhehi vā sace pahosī’ti.

mnd9:83.3

83.4

Evaṁ kho, gahapati, kathaṁ viggayha janena kattā hoti.

mnd9:83.4

84.1

Kathañca, gahapati, kathaṁ na viggayha janena kattā hoti?

mnd9:84.1

84.2

Idha, gahapati, ekacco na evarūpiṁ kathaṁ kattā hoti—

mnd9:84.2

84.3

‘na tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāsi …pe…

mnd9:84.3

84.4

nibbeṭhehi vā sace pahosī’ti.

mnd9:84.4

84.5

Evaṁ kho, gahapati, na viggayha janena kattā hoti.

mnd9:84.5

84.6

Iti kho, gahapati, yaṁ taṁ vuttaṁ bhagavatā aṭṭhakavaggiye māgaṇḍiyapañhe—

mnd9:84.6

85.1

‘Okaṁ pahāya aniketasārī,

mnd9:85.1

85.2

Gāme akubbaṁ muni santhavāni;

mnd9:85.2

85.3

Kāmehi ritto apurakkharāno,

mnd9:85.3

85.4

Kathaṁ na viggayha janena kayirā’ti.

mnd9:85.4

86.1

Imassa kho, gahapati, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena attho daṭṭhabbo”ti.

mnd9:86.1

87.1

Tenāha bhagavā—

mnd9:87.1

88.1

“Okaṁ pahāya aniketasārī,

mnd9:88.1

88.2

Gāme akubbaṁ muni santhavāni;

mnd9:88.2

88.3

Kāmehi ritto apurakkharāno,

mnd9:88.3

88.4

Kathaṁ na viggayha janena kayirā”ti.

mnd9:88.4

89.1

Yehi vivitto vicareyya loke,

mnd9:89.1

89.2

Na tāni uggayha vadeyya nāgo;

mnd9:89.2

89.3

Elambujaṁ kaṇḍakavārijaṁ yathā,

mnd9:89.3

89.4

Jalena paṅkena canūpalittaṁ;

mnd9:89.4

89.5

Evaṁ munī santivādo agiddho,

mnd9:89.5

89.6

Kāme ca loke ca anūpalitto.

mnd9:89.6

90.1

Yehi vivitto vicareyya loketi.

mnd9:90.1

90.2

Yehīti yehi diṭṭhigatehi.

mnd9:90.2

90.3

Vivittoti kāyaduccaritena ritto vivitto pavivitto, vacīduccaritena …

mnd9:90.3

90.4

manoduccaritena …

mnd9:90.4

90.5

rāgena …pe…

mnd9:90.5

90.6

sabbākusalābhisaṅkhārehi ritto vivitto pavivitto.

mnd9:90.6

90.7

Vicareyyāti vicareyya vihareyya iriyeyya vatteyya pāleyya yapeyya yāpeyya.

mnd9:90.7

90.8

Loketi manussaloketi—

mnd9:90.8

90.9

yehi vivitto vicareyya loke.

mnd9:90.9

91.1

Na tāni uggayha vadeyya nāgoti.

mnd9:91.1

91.2

Nāgoti āguṁ na karotīti—

mnd9:91.2

91.3

nāgo, na gacchatīti—

mnd9:91.3

91.4

nāgo, nāgacchatīti—

mnd9:91.4

91.5

nāgo.

mnd9:91.5

91.6

Kathaṁ āguṁ na karotīti—

mnd9:91.6

91.7

nāgo?

mnd9:91.7

91.8

Āgū vuccanti pāpakā akusalā dhammā saṅkilesikā ponobhavikā sadarā dukkhavipākā āyatiṁ jātijarāmaraṇiyā.

mnd9:91.8

92.1

Āguṁ na karoti kiñci loke,

mnd9:92.1

92.2

(sabhiyāti bhagavā)

mnd9:92.2

92.3

Sabbasaññoge visajja bandhanāni;

mnd9:92.3

92.4

Sabbattha na sajjatī vimutto,

mnd9:92.4

92.5

Nāgo tādi pavuccate tathattā.

mnd9:92.5

93.1

Evaṁ āguṁ na karotīti—

mnd9:93.1

93.2

nāgo.

mnd9:93.2

94.1

Kathaṁ na gacchatīti—

mnd9:94.1

94.2

nāgo?

mnd9:94.2

94.3

Na chandāgatiṁ gacchati, na dosāgatiṁ gacchati, na mohāgatiṁ gacchati, na bhayāgatiṁ gacchati, na rāgavasena gacchati, na dosavasena gacchati, na mohavasena gacchati, na mānavasena gacchati, na diṭṭhivasena gacchati, na uddhaccavasena gacchati, na vicikicchāvasena gacchati, nānusayavasena gacchati, na vaggehi dhammehi yāyati nīyati vuyhati saṁharīyati.

mnd9:94.3

94.4

Evaṁ na gacchatīti—

mnd9:94.4

94.5

nāgo.

mnd9:94.5

95.1

Kathaṁ nāgacchatīti—

mnd9:95.1

95.2

nāgo?

mnd9:95.2

95.3

Sotāpattimaggena ye kilesā pahīnā te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchati.

mnd9:95.3

95.4

Sakadāgāmimaggena …

mnd9:95.4

95.5

anāgāmimaggena …

mnd9:95.5

95.6

arahattamaggena ye kilesā pahīnā te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchati.

mnd9:95.6

95.7

Evaṁ nāgacchatīti—

mnd9:95.7

95.8

nāgo.

mnd9:95.8

96.1

Na tāni uggayha vadeyya nāgoti.

mnd9:96.1

96.2

Nāgo na tāni diṭṭhigatāni gahetvā uggahetvā gaṇhitvā parāmasitvā abhinivisitvā vadeyya katheyya bhaṇeyya dīpayeyya vohareyya;

mnd9:96.2

96.3

“sassato loko …pe…

mnd9:96.3

96.4

neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan”ti vadeyya katheyya bhaṇeyya dīpayeyya vohareyyāti—

mnd9:96.4

96.5

na tāni uggayha vadeyya nāgo.

mnd9:96.5

97.1

Elambujaṁ kaṇḍakavārijaṁ yathā, jalena paṅkena canūpalittanti.

mnd9:97.1

97.2

Elaṁ vuccati udakaṁ, ambujaṁ vuccati padumaṁ, kaṇḍako vuccati kharadaṇḍo, vāri vuccati udakaṁ, vārijaṁ vuccati padumaṁ vārisambhavaṁ, jalaṁ vuccati udakaṁ, paṅko vuccati kaddamo.

mnd9:97.2

97.3

Yathā padumaṁ vārijaṁ vārisambhavaṁ jalena ca paṅkena ca na limpati na palimpati na upalimpati, alittaṁ asaṁlittaṁ anupalittanti—

mnd9:97.3

97.4

elambujaṁ kaṇḍakavārijaṁ yathā jalena paṅkena canūpalittaṁ.

mnd9:97.4

98.1

Evaṁ munī santivādo agiddho, kāme ca loke ca anūpalittoti.

mnd9:98.1

98.2

Evanti opammasaṁpaṭipādanaṁ.

mnd9:98.2

98.3

Munīti.

mnd9:98.3

98.4

Monaṁ vuccati ñāṇaṁ …pe… saṅgajālamaticca so muni.

mnd9:98.4

98.5

Santivādoti santivādo muni tāṇavādo leṇavādo saraṇavādo abhayavādo accutavādo amatavādo nibbānavādoti—

mnd9:98.5

98.6

evaṁ muni santivādo.

mnd9:98.6

98.7

Agiddhoti.

mnd9:98.7

98.8

Gedho vuccati taṇhā.

mnd9:98.8

98.9

Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.

mnd9:98.9

98.10

Yasseso gedho pahīno samucchinno vūpasanto paṭipassaddho abhabbuppattiko ñāṇagginā daḍḍho so vuccati agiddho.

mnd9:98.10

98.11

So rūpe agiddho, sadde … gandhe … rase … phoṭṭhabbe … kule … gaṇe … āvāse … lābhe … yase … pasaṁsāya … sukhe … cīvare … piṇḍapāte … senāsane … gilānapaccayabhesajjaparikkhāre … kāmadhātuyā … rūpadhātuyā … arūpadhātuyā … kāmabhave … rūpabhave … arūpabhave … saññābhave … asaññābhave … nevasaññānāsaññābhave … ekavokārabhave … catuvokārabhave … pañcavokārabhave … atīte … anāgate … paccuppanne … diṭṭhasutamutaviññātabbesu dhammesu agiddho agadhito amucchito anajjhosanno, vītagedho vigatagedho cattagedho vantagedho muttagedho pahīnagedho paṭinissaṭṭhagedho, vītarāgo vigatarāgo cattarāgo vantarāgo muttarāgo pahīnarāgo paṭinissaṭṭharāgo, nicchāto nibbuto sītibhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharatīti—

mnd9:98.11

98.12

evaṁ muni santivādo agiddho.

mnd9:98.12

99.1

Kāme ca loke ca anūpalittoti.

mnd9:99.1

99.2

Kāmāti udānato dve kāmā—

mnd9:99.2

99.3

vatthukāmā ca kilesakāmā ca …pe…

mnd9:99.3

99.4

ime vuccanti vatthukāmā …pe…

mnd9:99.4

99.5

ime vuccanti kilesakāmā.

mnd9:99.5

99.6

Loketi apāyaloke manussaloke devaloke khandhaloke dhātuloke āyatanaloke.

mnd9:99.6

99.7

Lepāti dve lepā—

mnd9:99.7

99.8

taṇhālepo ca diṭṭhilepo ca …pe…

mnd9:99.8

99.9

ayaṁ taṇhālepo …pe…

mnd9:99.9

99.10

ayaṁ diṭṭhilepo.

mnd9:99.10

99.11

Muni taṇhālepaṁ pahāya diṭṭhilepaṁ paṭinissajjitvā kāme ca loke ca na limpati na palimpati na upalimpati, alitto apalitto anupalitto nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharatīti—

mnd9:99.11

99.12

evaṁ munī santivādo agiddho, kāme ca loke ca anūpalitto.

mnd9:99.12

100.1

Tenāha bhagavā—

mnd9:100.1

101.1

“Yehi vivitto vicareyya loke,

mnd9:101.1

101.2

Na tāni uggayha vadeyya nāgo;

mnd9:101.2

101.3

Elambujaṁ kaṇḍakavārijaṁ yathā,

mnd9:101.3

101.4

Jalena paṅkena canūpalittaṁ;

mnd9:101.4

101.5

Evaṁ munī santivādo agiddho,

mnd9:101.5

101.6

Kāme ca loke ca anūpalitto”ti.

mnd9:101.6

102.1

Na vedagū diṭṭhiyāyako na mutiyā,

mnd9:102.1

102.2

Sa mānameti na hi tammayo so;

mnd9:102.2

102.3

Na kammunā nopi sutena neyyo,

mnd9:102.3

102.4

Anūpanīto sa nivesanesu.

mnd9:102.4

103.1

Na vedagū diṭṭhiyāyako na mutiyā, sa mānametīti.

mnd9:103.1